Wanneer we onze bijeenkomsten online organiseren met een videovergadering, dan is het vaak ingewikkeld om een goed gesprek te voeren wanneer de groep te groot wordt. Deelnemers haken af of hebben moeite om hun stem te laten horen. Mensen vinden het lastig en proberen het te vermijden.

De problemen van een online bijeenkokmst verschillen vaak niet heel erg van die van een bijeenkomst 'in real life'.

Toekomstbestendigonderwijs.nl Tweet

Maar de problemen van een online bijeenkomst verschillen vaak niet heel erg van die van een bijeenkomst ‘in real life’. Hoe vaak haken we niet af tijdens normale bijeenkomsten. We smoezen met iemand naast ons, bekijken onze mail of sociale media op onze telefoon, en de grootste schreeuwers hebben de hele tijd het woord.

De vissenkom

Een werkvorm die in fysieke bijeenkomsten goed werkt voor het voeren van een goed gesprek met een grote groep is de vissenkom. De werkvorm zorgt ervoor dat de focus ligt bij het gesprek en dat mensen bewust in moeten stappen om iets te zeggen. Hierdoor Het zorgt er hierdoor voor dat alles wat gezegd moet worden over een onderwerp, gezegd kan worden.

Voor een uitgebreide (Engelse) beschrijving van de vissenkom kun je terecht op de website liberatingstructures.com. Een Nederlandse beschrijving gericht op toepassing in het onderwijs kun je -met veel meer werkvormen- vinden in het boek Your Ideal Classroom van Diederik Bosscha, Chris Jan Geugies en Huub Purmer (hier te bestellen op Bol.com).

De kern van de werkvorm is dat deelnemers in een kring zitten (de vissenkom), met daarin een kleine kring. Ik gebruik vaak vier stoelen als binnenkring. In deze binnenkring wordt het gesprek gevoerd door een paar deelnemers. De regel hierbij is, dat er altijd één stoel vrij blijft. Dus, bij vier stoelen voeren drie deelnemers het gesprek.

De vissenkom zorgt ervoor dat iedereen in een videogesprek gehoord kan worden.

Toekomstbestendigonderwijs.nl Tweet

Wanneer iemand uit de buitenste kring vindt dat hij iets wezenlijks toe te voegen heeft aan het gesprek, dan gaat deze op de vrije stoel zitten. Omdat er altijd een stoel vrij moet blijven, moet een van de andere binnenkring-deelnemers opstaan en in de buitenkring gaan zitten. Het gesprek gaat verder. Dit duurt meestal tot je merkt dat alles wel gezegd is en zaken herhaald worden.

De vissenkom zorgt ervoor dat iedereen gehoord kan worden. Tegelijkertijd blijft er een focus op het gesprek. De werkvorm zorgt dan ook voor een rustig en een goed gesprek waarbij alles op tafel kan komen.

De digitale vissenkom

Door deze voordelen is de vissenkom ook uitermate geschikt om te gebruiken tijdens een videobijeenkomst. Het vraagt -net als bij de offline variant- een goede uitleg en discipline, maar als daaraan voldaan is, dan geeft het structuur aan de hectiek van een videobijeenkomst.

In een videosetting is het natuurlijk niet mogelijk om een kring te vormen. Maar de kern van de vissenkom kan heel goed georganiseerd worden; het aanbrengen van focus. Je maakt hiervoor gebruik van de mogelijkheid om de camera (en microfoon) uit te zetten. In de meeste platformen gaat dit gemakkelijk door het aanklikken van een duidelijk zichtbare knop.

De uitvoering

Van te voren spreek je de volgende regels af:

  1. Eén deelnemer is procesbegeleider.
  2. Alleen de deelnemers die hun camera aan hebben mogen iets zeggen en op elkaar reageren.
  3. Er mogen maximaal drie deelnemers hun camera aan hebben en dus het gesprek voeren.
  4. Wanneer jouw camera uit staat en je vindt dat je iets wezenlijks bij te dragen hebt aan het gesprek, zet je je camera aan.
  5. Als iemand zijn/haar camera aan zet, moet een van de drie gespreksvoerders de camera uit zetten zodat het aantal gespreksvoerders drie blijft.
  6. Het kan zijn dat meerdere mensen hun camera aan zetten. Het gesprek pauzeert dan even, tot er weer maximaal drie camera’s aan staan.

Voor deze werkvorm moet iedereen het beeld zo zetten, dat alle of alleen de actieve deelnemers zichtbaar zijn. Op veel platformen voor videobijeenkomsten is het mogelijk om alleen de deelnemers te tonen die hun camera aan hebben. Dit moeten de deelnemers vaak zelf inschakelen. Het is dus verstandig om van tevoren uit te zoeken wat de mogelijkheden hiervoor zijn op het platform dat jullie gebruiken.

Door goed gebruik te maken van de camera, kun je focus aanbrengen in een groepsgesprek via video.

Toekomstbestendigonderwijs.nl Tweet

Zoals gezegd vraagt dit een goede uitleg en discipline van de deelnemers. Maar wanneer iedereen zich aan de afspraken houdt, dan is dit een erg goede werkvorm voor een goed online groepsgesprek.

Ik hoor graag jullie ervaringen met groepsgesprekken in de reacties hieronder. Wanneer je de werkvorm toe hebt gepast, dan lees ik uiteraard graag je ervaringen en misschien tips voor anderen.

Heb jij zelf een tip voor effectieve gesprekken in videobijeenkomsten? Schrijf er dan een artikel over. Hoe meer we delen, hoe meer we leren.

Bijdrager
Comments to: Online gesprekken met grote groepen

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

    Attach images - Only PNG, JPG, JPEG and GIF are supported.

    Inloggen

    Leuk dat je mee wilt doen!
    Door je aan te melden kun je actief deelnemen aan de discussie over toekomstbestendig onderwijs. Volg je favoriete onderwerpen of auteurs, reageer op posts en deel je eigen inzichten in je eigen posts.
    Doe mee!
    Meld je aan en doe mee met onze zoektocht naar toekomstbestendig onderwijs.

    Wil je ook meeschrijven?
    Of wil je meedoen aan de discussie?